Bitaraf S, Naghdbishi R, Kameli M, Saleh Sedghpour B. Assessing Modeling Factors Influencing Learning in Architectural Education through Affordances. Haft Hesar J Environ Stud 2025; 14 (53) :87-100 URL: http://hafthesar.iauh.ac.ir/article-1-2306-fa.html
بیطرف سمیه، نقدبیشی رضا، کاملی محسن، صالح صدق پور بهرام. مدلیابی عوامل موثر بر یادگیری در آموزش معماری مبتنی بر قابلیت های محیطی. مطالعات محیطی هفت حصار. 1404; 14 (53) :87-100
هدف این مقاله بهبود فرآیند آموزش معماری، بر اساس بازنگری شیوههای تدریس، بکارگیری فناوری های اطلاعات در ارائۀ دروس و یادگیری چگونگی آموزش به فراگیران است. بر این اساس، تلاش می شود با توجه به اهمیت بررسی میزان اثرگذاری مولفههای موثر بر قابلیتهای محیطی از دیدگاه متخصصان آموزش معماری و اثر بر عوامل درونی و بیرونی موثر بر یادگیری به بهبود آموزش معماری کمک کند. بنابراینمسألۀ پژوهش بررسی این سؤالات است که چگونه قابلیتهای محیطی بر آموزش طراحی معماری اثرگذار است و مؤلفههای قابلیت محیطی شامل عوامل درونی و بیرونی موثر بر یادگیری، برنامهریزی آموزشی و تیپیسیکی چگونه با آموزش معماری مرتبط و بر آن اثرگذارند. در این راستا، این پژوهش به صورت کمّی-کیفی و به کمک تحلیل عاملی انجام شد. ابزار پژوهش، پرسشنامۀ نگرش مدرسان و خبرگان دربارۀ آموزش معماری و روش نمونه گیری هدفمند است. به منظور کاربردی نمودن پژوهش روش نیمه آزمایشی با گروه شاهد و گواه در روش تدریس بر اساس قابلیت محیطی انجام ونتایج طرحهای مستخرج مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت.تجزیه و تحلیل اطلاعات، بر اساس تحلیل واریانس چندگانه (مانوا) صورت پذیرفت. از دیدگاه متخصصان، سه مولفۀ اثرگذار آموزش معماری؛ تیپیسیکی و عوامل محیطی، عوامل درونی و بیرونی موثر بر یادگیری و هماهنگی برنامهریزی آموزشی و عوامل موثر بر یادگیری استخراج شد. جامعۀ آماری استادان دانشکدههای معماری دانشگاههای شهر تهران بودند. نتایج نشان داد قابلیتهای محیطی بر آموزش معماری (به میزان 65%)؛ بر عوامل درونی و بیرونی موثر بر یادگیری(به میزان 77%) اثر گذار است که در حوزۀ برنامه ریزی آموزشی و تیپیسیکی در بستر محیط-رفتار مورد تاکید قرار گرفت و منجر به تدوین مدلی مستخرج از مطالعات پژوهش و تحلیل آماری شد. همچنین عامل تیپیسیکی در حوزۀ فناوری آموزش در حیطۀ برقراری ارتباط یادگیرنده، یاددهنده و محیط؛ از عوامل مهم و قابلیتهای آموزش معماری مورد تایید قرار گرفت. نتایج نشان دادمقوله هایی چون تحولات آموزشی، تغییر شیوه های تدریس، تأکید بر ساخت دانش و نگاه نو به آن توسط یاددهنده و یادگیرنده با تأکید بر شیوههای آموزش تعامل محور و انعطافپذیر و متنوع با قابلیت خودآموزی باعث اهتمام دستاندرکاران آموزش نسبت به بهره گیری و رواج این ابزار نگرش در آموزش میگردد.