تاثیر ویژگی‌های محیطی-کالبدی فضاهای داخلی ساختمان‌های مسکونی نوساز شهر تهران بر رضایت مسکونی با روش ارزیابی پس از سکونت*

ابراهیمی, علی; حبیب, فرح; ذبیحی, حسین

doi:10.66224/hafthesar.15.55.75

دوره 15، شماره 55 - ( بهار 1405 ) جلد اول _ شماره اول_صفحات 5 الی 79 | برگشت به فهرست نسخه ها

تاثیر ویژگی‌های محیطی-کالبدی فضاهای داخلی ساختمان‌های مسکونی نوساز شهر تهران بر رضایت مسکونی با روش ارزیابی پس از سکونت*

علی ابراهیمی¹

، فرح حبیب^*²

، حسین ذبیحی²

1- گروه معماری،دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات،تهران،ایران
2- گروه شهرسازی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات،تهران،ایران

چکیده: (846 مشاهده)

فضاهای مسکونی، محل آرامش انسان است اما اغلب ساختمان‌های مسکونی در شهر تهران از این نظر، در وضعیت مطلوبی قرار ندارند. نحوه پاسخگویی محیط های مسکونی در سه بعد زیست بهتر شامل؛ سلامت روان، سلامت جسمانی و سلامت اجتماعی دارای ضعف است. جدایی معمار و کاربر و نبود دانش کاربردی برای آگاهی از بازخورد آنها از کارکرد واقعی ساختمان‌ پس از بهره برداری، یکی از ریشه های این وضعیت ناخواسته است. ویژگی‌های طراحی معماری، نقش مهمی در ارتقاء کیفیت‌های فضایی دارند اما انتظارات ساکنان را تامین نمی‌کنند. شناسایی این مطالبات، با ارزیابی نظام‌مند به بهتر شدن وضعیت موجود در فرآیند طراحی و افزایش رضایت مسکونی کمک خواهد کرد. بر اساس مشاهدات هدفمند، فضاهای داخلی ساختمان‌های مسکونی نوساز شهر تهران، یکی از محیط‌های مهم رفتاری، اجتماعی و فرهنگی است که با مسئله ناسازگاری محیط-رفتار مواجه است. لذا، هدف این تحقیق، بررسی چگونگی و میزان تاثیر ویژگی‌های محیطی-کالبدی این فضاها بر زیست بهتر و رضایت مسکونی با روش ارزیابی پس از سکونت است. این تحقیق با رویکرد کمّی، روش موردپژوهی، توزیع پرسشنامه بسته و تحلیل همبستگی عوامل انجام شد. نمونه‌های مطالعه موردی، ساختمان‌ها مسکونی متداول، در 4منطقه از شهر تهران با تعداد طبقات 5الی9 طبقه، هستند که از طریق خوشه‌بندی هدفمند و نمونه‌گیری تصادفی از میان ساختمان‌های نوساز انتخاب شدند. جامعه آماری، ساکنان این ساختمان‌ها به تعداد 000/100 نفر بود. حجم نمونه آماری، طبق فرمول کوکران، تعداد 384 نفر از ساکنان تعیین و نمونه گیری به روش تصادفی انجام شد. آمار توصیفی پیمایش نشان داد؛ ساکنان از جنبه های اجتماعی-فرهنگی محیط مسکونی خود رضایت ندارند. رضایت از کیفیت محیط داخلی در حد متوسط است. رضایت از ویژگی های طراحی معماری هم در سطح پایین و ضعیف است. و در نهایت رضایت مسکونی در حد متوسط و در سطح حداقل پذیرش ساکنان است. طبق مدل معادلات ساختاری تحقیق، ویژگی‌های طراحی معماری و کیفیت محیط داخلی بر مولفه‌های روانشناختی، اجتماعی-‌فرهنگی و نهایتاً بر رضایت مسکونی تأثیر معناداری دارند و این دو مؤلفه، علاوه بر تاثیرمستقیم؛ از طریق عوامل روانشناختی و اجتماعی- فرهنگی نیز، تأثیرات واسطه‌ای و غیرمستقیمِ معناداری ایجاد می‌کنند. ضریب تعیین مدل برابر896/0 بود که نشان از برازش قوی و شاخص پیش‌بینی‌کنندگی 305/0، معرف قدرت پیش‌بینی بالای آن در بخش ساختاری است. در نتیجه؛ رضایت ساکنان، از طریق ملاحظه چهار دسته عوامل محیطی- کالبدی در فرآیند طراحی معماری می تواند ارتقاء یابد و توجه به آنها می تواند به بهبود کیفیت فضاهای داخلی پروژه های آتی معماران کمک کند.

واژه‌های کلیدی: ارزیابی پس از سکونت، طراحی معماری، ساختمان‌های مسکونی نوساز، رضایت مسکونی

متن کامل [PDF 1614 kb] (270 دریافت)

بازنشر اطلاعات
	این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.