تحلیل تبارشناختی معماری مسکونی در شهرهای نفتی خوزستان مسجدسلیمان، آبادان و اهواز

پیرحیاتی, مهدی; وثیق, بهزاد

دوره 15، شماره 56 - ( تابستان 1405 ) جلد اول _ شماره اول_صفحات 5 الی 79 | برگشت به فهرست نسخه ها

Mendeley

Zotero

RefWorks

Pirhayati M, Vasigh B. Genealogical Analysis of Residential Architecture in the Oil Cities of Khuzestan: Masjed Soliman, Abadan, and Ahvaz. Haft Hesar J Environ Stud 2026; 15 (56) :5-22
URL: http://hafthesar.iauh.ac.ir/article-1-2416-fa.html

پیرحیاتی مهدی، وثیق بهزاد. تحلیل تبارشناختی معماری مسکونی در شهرهای نفتی خوزستان مسجدسلیمان، آبادان و اهواز. مطالعات محیطی هفت حصار. 1405; 15 (56) :5-22

URL: http://hafthesar.iauh.ac.ir/article-1-2416-fa.html

تحلیل تبارشناختی معماری مسکونی در شهرهای نفتی خوزستان مسجدسلیمان، آبادان و اهواز

مهدی پیرحیاتی^*¹

، بهزاد وثیق²

1- گروه مرمت ابنیه تاریخی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی‌شاپور دزفول، ایران
2- گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی‌شاپور دزفول، ایران

چکیده: (5 مشاهده)

در طی تغییرات معماری ایرانی، دوران قاجار و اوایل پهلوی به علت روند سریع تغییر در کالبد و نقشه جایگاه ویژه ای دارند. این تغییرات به واسطه تبادل فرهنگی بین ایران و اروپا عمدتاً در شهرهای پرجمعیتی مانند تهران و تبریز مشاهده می شود. اما نحوه ورود معماری غربی در جنوب غرب ایران، به‌واسطه کشف نفت در خوزستان، از گونه ای دیگر است. ساختمان سازی شرکت های نفتی در این مناطق مهمترین عامل تغییرات ساختار معماری این جغرافیا است. با ورود شرکت‌های نفتی، نیاز به ساخت خانه هایی برای شاغلین در این صنعت در محدوده های اکتشاف و بهره‌برداری ضرورت یافت. خانه ها و محلاتی که با دانش و سنت های بومی خانهسازی منطقه همخوانی نداشت و پس از ساخت این محلات، رویکردی متفاوت در نظم شهری و سازمان‌دهی فضای خانه، رواج یافت. لذا این پرسش مطرح میشود که از منظر تبارشناسانه ویژگیهای سازماندهی فضایی در معماری مسکونی و نظام شهری شرکتهای نفتی در خوزستان چیست؟ هدف از این تحقیق، شناخت شهرکهای نفتی خوزستان از منظر معماری و شهرسازی است. روش تحقیق بر اساس موردکاوی خانهها و بررسی شکل شهرسازی بخش‌های اسکان کارمندان و کارگران در سه شهر نفتی (مسجدسلیمان، آبادان و اهواز) بوده و در ماهیت توصیفی- تحلیلی با حرکت از مشاهده به سمت نظریه توسط استدلال استقرایی است. در این نوشتار تلاش شد با استفاده از رویکرد تطبیقی، ضمن معرفی ریخت شهر و فضایابی معماری، به بررسی گونههای ساخت شهرک و مسکن پرداخته شود. نتایج نشان میدهد که روند تحولات معماری مسکونی شهرکهای نفتی علیرغم کالبد متفاوت از معماری سنتی و بومی، در ابتکارات اقلیمی برگرفته از معماری خوزستان است. همچنین شکل شهرک و مسکن حاکی از تفاوت چشمگیر فضا و کالبد برمبنای طبقه اجتماعی افراد است. بااین‌حال عمده بافتار شهری در شهرکهای نفتی بر اساس شهرسازی مدرنیستی است به‌گونه‌ای که به‌طورکلی، ساختار مرکزگرا و شطرنجی سازمان اصلی این شهرکها هستند و گاه بر آن به‌واسطه ایجاد سه‌راه تأکید شده است.

واژه‌های کلیدی: خوزستان، شرکت‌های نفتی، شهرک‌های نفتی، معماری مسکونی.

متن کامل [PDF 2389 kb] (7 دریافت)

بازنشر اطلاعات
	این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مطالعات محیطی هفت حصار می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

Designed & Developed by : Yektaweb

دسترسی سریع

آخرین اخبار