Haft Hesar Journal of Environmental Studies

fa شاخص‌های مؤثر بر ادراک کیفیت بازیابی در فضاهای شهری مورد علاقه شهروندان مشهدی (با تأکید بر کاهش فشار روانی در افراد) The Explaining the indicators affecting the perception of restoration quality in Citizens' favorite urban spaces( With emphasis on reducing stress in people) روان شناسی محیط پژوهشي-مورد پژوهی Research سبک نوین زندگی شهری، فضاهای عمومی را به عرصهای برای حضور مستمر شهروندان مبدل ساخته، به گونهای که این فضاها میتوانند در ارتباطی دو سویه بر ارتقا و یا تضعیف وضعیت سلامت روانی شهروندان تاثیر بسزایی بر جای بگذارند. بر اساس رویکرد محیطهای بازیابنده، برخی از شاخصهای محیطی میتوانند به بازیابی منابع روانشناختی-کارکردی در افراد کمک شایان توجهی نمایند. نتایج پژوهشها گویای این نکته است که خصلتهای فردی-فرهنگی افراد نیز در چگونگی ادراک و ارزیابی شهروندان از کیفیت بازیابی و میزان علاقهمندی آنها به فضاها موثر هستند. هدف از این پژوهش شناسایی شاخصهای موجد کیفیت بازیابی در فضاهای شهری از دیدگاه شهروندان است که میتوانند در کاهش فشار روانی و میزان علاقه مندی به فضاهای شهری بیشترین تاثیر گذاری را داشته باشند. این پژوهش بدنبال فراهم آوردن شناختی از عوامل بومی تاثیر گذار بر کیفیت بازیابی در شهر مشهد (به عنوان دومین کلانشهر ایران) است، تا از این طریق بستری کاربردی برای طراحان، برنامهریزان و نهادهای اجرایی فراهم کند. این مطالعه با تکیه بر راهبرد پیمایشی، پس از انجام مطالعات پایه از طریق شیوه عکس برداری تخصصی و پرسشنامه محقق ساخت به گردآوری دیدگاههای شهروندان پرداخته و دادهها با استفاده از نرم افزار  25SPSS و آزمونهای آماری ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون گام به گام تحلیل شدهاند. نتایج نشان میدهد که با افزایش میزان علاقه مندی شهروندان به فضای شهری کیفیت بازیابی نیز به گونه قوی تری آشکار میگردد. در این میان شاخصهای جذابیت، فراغت و خوانایی نیز در ارتباطی معنادار میان میزان علاقه مندی شهروندان به فضاهای شهری با کیفیت بازیابی بیش ازسایر شاخصها در کاهش فشار روانی موثر اند.   Abstract The new style of urban life has turned public spaces into an arena for the widespread and continuous presence of citizens, so that these spaces can significantly weaken or improve the mental-functional health of citizens in a two-way communication. According to the approach of restorative environments, the existence of a set of environmental indicators can lead to the restoration of psychological-functional resources of individuals. Since individual-cultural characteristics can greatly affect how citizens perceive and evaluate the quality of retrieval and their interest in urban spaces,The aim of this study to identify the indicators of quality of restoration in urban spaces from the perspective of Mashhad citizens who have the greatest impact on reducing stress and interest in urban spaces, For the first time, it seeks to provide indigenous knowledge of the factors influencing this quality, in order to provide a practical platform for designers and planners. this paper, based on survey strategy, after conducting basic library studies and gathering the necessary theoretical foundations, data have been collected through specialized photography methods and a researcher-made questionnaire. Data were analyzed using SPSS 25 software and Pearson correlation coefficient and stepwise regression tests. The results showed that the more citizens' interest in urban space increases, the stronger the quality of recovery is evaluated and Indices of attractiveness, being away, legibility in a significant relationship between the degree of interest of citizens in urban spaces with the quality of restoration are more effective than other indicators in reducing stress.   کیفیت بازیابی, فضای شهری بازیابنده , علاقه مندی به فضا, فشار روانی restoration quality, restorative urban space, Interest in space, stress 87 105 http://hafthesar.iauh.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-931-35&slc_lang=fa&sid=1 Nazanin Alizadeh Mohavatekar نازنین علیزاده محوطه کار 10031947532846008471 10031947532846008471 No PhD researcher, Urban Planning Department, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran. پژوهشگر دکتری، گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. Seyed Moslem Seyedolhoseyni سید مسلم سیدالحسینی 10031947532846008472 10031947532846008472 Yes Department of Urban Planning, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran. گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. Maryam Ostadi مریم استادی 10031947532846008473 10031947532846008473 No Department of Urban Planning, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran. گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. Mohammadreza Safarian Tosi محمدرضا صفاریان طوسی 10031947532846008474 10031947532846008474 No Department of Educational Sciences, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran. گروه علوم تربیتی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.