Haft Hesar Journal of Environmental Studies

fa بازشناسی مسکن بومی منطقۀ منوجان استان کرمان با رویکرد پدیده‌شناسانۀ شولتز و هایدگر Existential analysis of vernacular housing in the Manoujan region of Kerman province with the phenomenological approach of Schultz and Heidegger روان شناسی محیط پژوهشي-مورد پژوهی Research ازآنجاکه معماری بومی در هماهنگی با "تجربه زیستۀ" بومیان شکل میگیرد، معماری‌ای از مدخل فضای وجودی است که از منظر شاعرانگی، فضایی نامنتظر و درعین‌حال آزادکننده است که به ‌واسطه خیال، کشف و فهم میشود. بنابراین مقاله حاضر، با رجوع به رویکرد پدیده‌شناختی که ریشه در فلسفه داشته و بر مفاهیمی چون "تجربه زیسته" و "ادراک" انسان از هستی اشاره دارد، موضوع را به‌گونه‌ای بررسی نموده که "چگونگی" در آن ممکن باشد. در راستای پاسخ به پرسش اصلی پژوهش: «چگونه میتوان با معیارهای پدیدهشناسی برآمده از نظریات هایدگر و شولتز، به تحلیلی وجودی (اگزیستانسیال) از تحقق سکونت در معماری‌بومی منطقۀ منوجان دست یافت؟»، معیارهای پدیدهشناسانۀ برآمده از مطالعات نظری پایه، در فلسفه وجودیِ هایدگر و پدیدهشناسیِ مکان در تحقیقات شولتز شامل: یک مورد متغیر وابسته مؤلفۀ "باشیدن" و ده مورد متغیر مستقل شامل: "مکانمندی"، "آشکارگی"، "خودبودگی"، "گردآوری"، "خصلت"، "دربرگیرندگی"، "نمادینسازی"، "مراقبت"، "معناداری" و"شاعرانگی" استخراج و تدوین شدند؛ سپس در جهت هدف تحقیق یعنی فهم عمیقتر و بهتر معماری‌بومی منوجان در توصیف و تفسیری پدیدهشناختی با معیارهای ذکرشده ارائه شد. جامعه آماریِ این پژوهش، بنا و فضای زیستی بومیان -کپر و عناصر وابسته به آن- میباشد.  آنچه این سکونتگاه/قرارگاه را به طرز چشمگیری از نمونه‌های مشابه متمایز می‌کند، نوعِ مصالح، شکل و نحوۀ استقرار کپرها از یک‌سو و از سوی دیگر شیوۀ سکونتی است که در آنجا محقق شده است. نتایج نشان داد سکونتگاه موردنظر در عین تمامی مشکلات اقتصادی و فقر شدید ساکنین آن، مؤلفه‌های لازم برای تحقق سکونت در تطابق با احراز هویت و پذیرش کاربری و درنتیجه در رابطه با فرم و فضا را در خود دارد. درنهایت سعی شد نشان داده شود این شیوۀ "سکناگزیدن/باشیدن" واجد امتیازاتی است که در پژوهش‌ها و مطالعات رایج معماری مغفول می‌ماند؛ امتیازاتی که معطوف به "تجربۀ زیستۀ" ساکنان و رابطۀ وجودی آن‌ها با محیط و مکان زندگی‌شان می‌باشد که به نظر می‌رسد با تحلیلی وجودی و رویکردی پدیده‌شناسانه بهتر به دید می‌آیند.   Introduction: Since vernacular architecture is formed in harmony with the "lived experience" of the natives, it is an architecture of existential space, which, from a poetic point of view, is an unexpected and at the same time liberating space that is discovered and understood through imagination. Therefore, the present article, by referring to the phenomenological approach that is rooted in philosophy and refers to concepts such as "lived experience" and "perception" of human beings, examines the issue in a way that "how" is possible.  Methodology: to answer the main question of the research: "How can the phenomenological criteria derived from Heidegger and Schultz's theories provide an existential analysis of the realization of habitation/dwelling in the indigenous architecture of Manoujan region?", Phenomenological criteria derived from basic theoretical studies in Heidegger's philosophy of existence and the phenomenology of place in Schultz's research, include: one case dependent variable of "Dwelling", and ten independent variables including: "Spatiality", "Gathering", "Character", and "Poetic" were extracted and compiled. Results: Then, the findings of field studies on Manoujan vernacular architecture were presented in the form of analysis and description by Schultz and Heidegger phenomenological criteria in order to achieve a deeper and better understanding of Manoujan vernacular architecture in describing and interpreting the phenomenological phenomena with the mentioned criteria. What significantly distinguishes this habitat - the collection of adjacent capers - from similar specimens is the type of material, the shape, and manner of the capers and other related elements, on the one hand, and the habitat that has been established there, on the other. Conclusion: The results showed that the settlement in question, despite all the economic problems and severe poverty of its inhabitants, has the necessary components for the realization of habitation/dwelling and sense of place in accordance with the authentication and admittance of utility and therefore in relation to form and space. Finally, it was tried to show that this "dwelling" method has advantages that are neglected in current architectural research and studies; the advantages are focused on the "lived experience" of the residents and their existential relationship with their environment and place of living, which seems to be better seen with existential analysis and a phenomenological approach. معماری بومی, رویکرد پدیده‌شناسی, تجربه‌ زیسته, شاعرانگی, باشیدن. Vernacular Architecture, Phenomenological Approach, Lived Experience, The Poetic, Dwelling. 112 128 http://hafthesar.iauh.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-931-88&slc_lang=fa&sid=1 Mozhgan Pirayesh Shirazi Nezhad مژگان پیرایش شیرازی نژاد 10031947532846008122 10031947532846008122 No دانشگاه آزاد اسلامی تهران جنوب Mansoreh Tahbaz منصوره طاهباز 10031947532846008123 10031947532846008123 Yes دانشگاه شهید بهشتی تهران Abbas Masoudi عباس مسعودی 10031947532846008124 10031947532846008124 No دانشگاه آزاد اسلامی کرمان Mahnaz Mahmoudi Zarandi مهناز محمودی زرندی 10031947532846008125 10031947532846008125 No دانشگاه آزاد اسلامی تهران شمال