fa نقش عوامل مؤثر بر شکل گیری و گسترش مناطق حاشیه نشین (مطالعه موردی: سکونتگاههای غیررسمی شهر رشت) روان شناسی محیط پژوهشي-مورد پژوهی Research <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">فراگیری پدیده</span></span></span>_{<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span cambria="" style="font-family:">&shy;</span></span></span>}<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">ی اسکان غیررسمی در پی نابرخورداری قشر ضعیف جامعه شهری از مزایای قانونی کالبد شهر بوجود می</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span cambria="" style="font-family:">&shy;</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">آید. از این رو، با توجه به متنوع بودن دلایل حاشیه</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span cambria="" style="font-family:">&shy;</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">نشینی در شهرهای مختلف، شناخت عوامل مؤثر در پیدایش و توسعه این مناطق بیش از پیش لازم و ضروری به نظر می</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span cambria="" style="font-family:">&shy;</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">رسد. ازدیاد جمعیت در رشت به عنوان یکی از کلانشهرهای مهاجرپذیر، موجبات گسترش افقی شهر به صورت ناموزون را فراهم نموده است. لذا شناخت عوامل مؤثر در شکل</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span cambria="" style="font-family:">&shy;</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">گیری این مناطق و گسترش آن جهت تأمین حقوق شهروندی و بهبود کیفیت زندگی ساکنان این مناطق، اهمیت می&shy;یابد. معیارهای مورد سنجش در ارتباط با این موضوع شامل مؤلفه</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span cambria="" style="font-family:">&shy;</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">های اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی، کالبدی و قانونی، مدیریت شهری و زیست</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span cambria="" style="font-family:">&shy;</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">محیطی است. در این راستا، این پژوهش با رویکردی توصیفی تحلیلی و شیوه&shy;های مرور متون، منابع و اسناد تصویری در بستر مطالعات کتابخانه&shy;ای و روش تحقیقی موردی، سعی در بازشناسی عوامل مؤثر در شکل</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span cambria="" style="font-family:">&shy;</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">گیری و گسترش چهار سکونتگاه</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span cambria="" style="font-family:">&shy;</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">های غیررسمی شهر رشت شامل مناطق پاسکیاب، نخودچر، جماران و عینک را دارد. از این رو، در بخش کمّی پس از استفاده از ابزار پرسشنامه، به منظور اولویت</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span cambria="" style="font-family:">&shy;</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">بندی یافته</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span cambria="" style="font-family:">&shy;</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">های حاصل از آن، از روش عاملی اکتشافی استفاده شده است. این روش به بررسی همبستگی درونی مابین گویه&shy;های متعدد پژوهش می&shy;پردازد و در نهایت آن&shy;ها را در قالب عامل&shy;های کلی محدودتری دسته&shy;بندی می&shy;نماید. همچنین، حجم نمونه از طریق فرمول کوکران 384 عدد محاسبه گردید. در بخش کیفی پژوهش نیز، از ابزار مشاهده غیرمشارکتی، تصاویر و نقشه</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span cambria="" style="font-family:">&shy;</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" mitra="" style="font-family:">ها استفاده شده است. بر اساس یافته&shy;های پژوهش زیرمعیارهای قومیت، میزان ارتباط ساکنین این مناطق با خویشاوندان و همسایگان خویش و فقدان عدالت اجتماعی در ارتباط با معیار اجتماعی- فرهنگی به عنوان مؤثرترین معیار در شکل&shy;گیری و گسترش این مناطق به شمار می&shy;روند. پس از آن زیرمعیارهای قیمت ارزان زمین (مسکن) و میزان اجاره بهای پایین در ارتباط با معیار اقتصادی بیشترین سهم را در شکل&shy;گیری این مناطق برعهده دارند. در نهایت اجرای پروژه&shy;های بهسازی جهت تأمین فضاهای عمومی و قانونمند شدن ساخت و سازها در ارتباط با معیار مدیریت شهری که ناشی از سوء مدیریت یکپارچه در شهرستان رشت به شمار می&shy;رود، کمترین تاثیرگزاری را در شکل&shy;گیری و گسترش مناطق حاشیه&shy;نشین داراست. بر این اساس، معیارهای اجتماعی-فرهنگی با یک سوم واریانس کل به عنوان شاخصه اصلی در پیدایش و گسترش اسکان غیررسمی در مناطق ذکر شده در شهر رشت مطرح می&shy;شود.</span></span></span> اسکان غیررسمی, مناطق حاشیه‌ای, مهاجرت, بدمسکنی. 5 24 http://hafthesar.iauh.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-931-92&slc_lang=fa&sid=1 Negar Hooshangi نگار هوشنگی 10031947532846007065 10031947532846007065 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد پروفسور حسابی Hasan Sajadzadeh حسن سجاد زاده 10031947532846007066 10031947532846007066 Yes دانشگاه بوعلی سینا همدان Mohammadsaeid Izadi محمدسعید ایزدی 10031947532846007067 10031947532846007067 No دانشگاه بوعلی سینا همدان