Haft Hesar Journal of Environmental Studies

fa تحلیل روابط میان مؤلفه‌های مؤثر در ساختار فضاهای سکونتی به منظور ارتقاء خلاقیت کودکان از دیدگاه کاربران Analyzing the relationships between the effective components in the structure of residential spaces in order to promote children's creativity from the users' point of view شهرسازی-برنامه ریزی شهری پژوهشي-مورد پژوهی Research امروزه کشورهای توسعه‌یافته از تمام ظرفیت‌های خود در جهت ارتقا زیرساخت‌ها و ایجاد فضاهای خلاق در مسیر بهبود خلاقیت کودکان به‌عنوان یکی از معیارهای مهم در توسعه استفاده می‌نمایند. کودک خلاق می‌تواند ظرفیت‌های مناسبی را برای محیط خود ایجاد نماید و از این توانایی خود در سایر سنین نیز بهره‌مند شود. <a name="_Hlk124625812">هدف اصلی پژوهش حاضر تحلیل روابط میان مؤلفه‌های مؤثر در ساختار فضاهای سکونتی به منظور ارتقاء خلاقیت کودکان است. پژوهش حاضر در سال 1402 با روش دلفی و جامعه تحقیق متشکل از کاربران فضاهای مسکونی انجان شده است. که در چارچوب مصاحبه ای باز و به روش نمونه گیری هدفمند با تکنیک گلوله برفی انتخاب شد و به تحلیل دیدگاه ها در نرم افزار </a>SPSS26 پرداخته شده است. در آخر باتوجه به ضرایب بدست آمده از متغیرهای پژوهش به تولید گراف ها توسط نرم افزار گفی پرداخته شد. نتایج تحقیق نشان می دهد که در مجموع 5 مؤلفه محیطی مؤثر بر خلاقیت کودکان در فضاهای مسکونی مشخص شدند. این 5 مؤلفه عبارتند از: کالبدی، اجتماعی، طراحی، روانشناختی و امنیت. توجه به مسائل محیطی می‌تواند باعث خودشناسی در میان کودکان جهت بروز خلاقیت شود. مسائل محیطی می‌تواند به‌عنوان یک عامل محرک باعث کشف خلاقیت شود و از طرفی خود زمینه جهت پرورش و بهبود توانایی‌های کودکان در حوزه خلاقیت را فراهم نماید   Introduction: In recent years, developed countries have increasingly focused on enhancing infrastructure and creating innovative spaces to foster children's creativity, recognizing it as a critical factor in societal development. Creative children not only contribute positively to their immediate environment but also carry this ability into adulthood. This study aims to analyze the relationships between environmental components in residential spaces that promote children's creativity. The research is grounded in the premise that well-designed environments can significantly influence creativity by providing stimuli for exploration and self-expression. Methodology: The study employed the Delphi method and was conducted in 2023. The research sample consisted of residents of residential spaces, selected through purposive sampling and snowball techniques. Data were collected via open-ended interviews and analyzed using SPSS26 software. Path analysis was applied to model the relationships between variables, and graphs were generated using Gephi software to visualize the findings. The study identified five key environmental components affecting children's creativity: physical, social, design, psychological, and security factors. Results: The analysis revealed eight significant factors, accounting for 57.08% of the cumulative variance, indicating a shared perspective among respondents. The five primary components—physical, social, design, psychological, and security—were found to be pivotal in fostering creativity. Factors such as flexibility, inviting environments, imaginative spaces, and multifunctional areas were particularly influential. The study also highlighted the role of environmental stimuli in enhancing self-awareness and creativity among children. Graph visualizations illustrated the interconnectedness of these components, with inviting environments and imaginative spaces showing the strongest impact. Discussion: The findings underscore the importance of environmental design in nurturing children's creativity. Imaginative environments, flexible spaces, and secure settings were identified as critical for stimulating creative thinking. However, the study also noted that excessive fantasy without balance could hinder creativity. Practical recommendations include designing spaces that encourage exploration, social interaction, and safety while maintaining a balance to avoid overwhelming children. This research contributes to the growing body of knowledge on creative environments and offers actionable insights for architects, educators, and policymakers aiming to enhance children's developmental spaces.   خلاقیت, فضای خلاق, سکونتگاه, کودکان خلاق, مدل‌یابی ساختار فضا Creativity, Creative Spaces, Residential Environments, Creative Children, Environmental Modeling. 73 82 http://hafthesar.iauh.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1175-32&slc_lang=fa&sid=1 Moslem Irandoust مسلم ایراندوست 10031947532846008801 10031947532846008801 No Hamidreza Azemati حمیدرضا عظمتی 10031947532846008802 10031947532846008802 Yes Hadi Keshmiri هادی کشمیری 10031947532846008803 10031947532846008803 No Bahram Saleh Sedghpour بهرام صالح صدق پور 10031947532846008804 10031947532846008804 No