Haft Hesar Journal of Environmental Studies

fa نوروان معماری و هوش بصری کودکان تبیین نقش طراحی مبتنی بر عملکرد مغز در ارتقای تجربه یادگیری کودکان Neuroarchitecture and Visual Intelligence A Conceptual Model of Brain-Based Design Impact on children's Learning Experience in Educational Spaces شهرسازی-برنامه ریزی شهری پژوهشي-مورد پژوهی Research با رشد فزاینده توجه به اثرات محیط فیزیکی بر عملکردهای شناختی، رویکرد نوروان‌معماری به‌عنوان تلفیقی نوین از طراحی معماری و علوم اعصاب؛ بستری علمی برای ارتقاء کیفیت فضاهای یادگیری فراهم آورده است. این رویکرد با تکیه بر یافته‌های نوروساینس شناختی و تصویربرداری مغزی، تلاش می‌کند تا مؤلفه‌های فضایی را با ساختار و کارکرد مغز انسان، به‌ویژه در سال‌های ابتدایی رشد، هم‌راستا سازد. در این میان، هوش بصری - فضایی که یکی از اجزای کلیدی هوش‌های چندگانه گاردنر محسوب می‌شود، نقش تعیین‌کننده‌ای در تصویرسازی ذهنی، پردازش اطلاعات، استدلال دیداری و یادگیری فضایی دارد. هدف این مقاله، تبیین مدلی مفهومی است که نشان دهد چگونه مؤلفه‌های معماری فضاهای آموزشی، در چارچوب نوروان‌معماری، می‌توانند از طریق واسطه‌گری فرایندهای ادراک عصبی - شناختی، به ارتقاء هوش بصری کودکان منجر شوند. داده‌ها برگرفته از یک مطالعه کمی با مشارکت ۴۰۰ معلم و متخصص معماری و روانشناسی است که مؤلفه‌های شناسایی شده به صورت پرسشنامه در اختیارشان قرار گرفته و در نهایت از طریق مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) با استفاده از نرم‌افزار LISREL تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مؤلفه‌هایی نظیر نور طبیعی، خوانایی فضایی، هندسه و فرم، مقیاس انسانی، ریتم فضایی و انعطاف‌پذیری محیط، با فعال‌سازی نواحی مغزی چون قشر بینایی (V1–V4)، هیپوکامپ، آمیگدالا و شبکه پیش‌پیشانی، بر فرایندهای ادراک فضایی، حافظه دیداری و جهت‌یابی شناختی تأثیر می‌گذارند. بر این اساس، چارچوب مفهومی پیشنهادی مقاله حاضر، الگویی برای طراحی محیط‌های آموزشی مغز - محور ارائه می‌دهد که می‌تواند در بهینه‌سازی طراحی مدارس، تدوین استانداردهای آموزشی و ارتقاء تجارب یادگیری مؤثر واقع شود.   With the growing attention to the impact of physical environments on cognitive functioning, neuroarchitecture—as a novel integration of architectural design and neuroscience—has provided a scientific framework for enhancing the quality of learning spaces. This approach, grounded in findings from cognitive neuroscience and brain imaging, seeks to align spatial design elements with the structure and functions of the human brain, particularly during the early stages of development. Among various cognitive capacities, visual–spatial intelligence—a core component of Gardner’s theory of multiple intelligences—plays a pivotal role in mental imagery, information processing, visual reasoning, and spatial learning. The aim of this study is to propose a conceptual model demonstrating how architectural elements in Architecture of educational spaces, within the framework of neuroarchitecture, can enhance children’s visual intelligence by mediating neural–cognitive perception processes. The data were derived from a quantitative study involving 400 participants, including teachers, architects, and educational experts, and were analyzed using Structural Equation Modeling (SEM). The findings indicate that components such as natural light, spatial legibility, geometry and form, human scale, spatial rhythm, and environmental flexibility influence spatial perception, visual memory, and cognitive wayfinding through the activation of brain regions such as the visual cortex (V1–V4), hippocampus, amygdala, and prefrontal networks. Based on these results, the conceptual framework proposed in this paper offers a brain-centered model for educational design that may contribute to the optimization of school architecture, the development of educational standards, and the enhancement of learning experiences نوروان‌معماری, هوش بصری–فضایی, طراحی فضای آموزشی, علوم اعصاب ادراکی, نوروساینس شناختی Neuroarchitecture, Visual–Spatial Intelligence, Educational Space Design, Perceptual Neuroscience, Cognitive neuroscience 0 0 http://hafthesar.iauh.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-931-167&slc_lang=fa&sid=1 Naniegar zahragh نگار زهراغنی 10031947532846009053 10031947532846009053 No Hamid Majedi حمید ماجدی 10031947532846009054 10031947532846009054 Yes Farah Habib فرح حبیب 10031947532846009055 10031947532846009055 No