fa تحلیل تطبیقی سیاست‌های شهری در برنامه‌ریزی مسکن جوانان: مطالعه تطبیقی ایران و کشورهای منتخب شهرسازی-برنامه ریزی شهری پژوهشي-مورد پژوهی Research <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span b="" mitra="" style="font-family:">با رشد جمعیت جوان در شهرهای ایران و جهان و تشدید چالش‌های اقتصادی، اجتماعی و فضایی در حوزه تأمین مسکن، توجه به برنامه‌ریزی‌های هدفمند برای این گروه جمعیتی اهمیتی دوچندان یافته است. بررسی‌های انجام‌شده در منابع داخلی نشان می‌دهد که ساختار رایج تأمین مسکن در ایران اغلب مبتنی بر الگوی مالکیت فردی، وام‌های مسکن و پروژه‌های انبوه‌سازی است، در حالی که سیاست‌های متمرکز یا مستقل در سطح شهری برای پاسخ‌گویی به نیازهای خاص جمعیت جوان، کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. همچنین، شواهد حاصل از ادبیات پژوهشی حاکی از آن است که در حوزه‌هایی نظیر برنامه‌ریزی فضایی، تنوع الگوهای سکونتی و مشارکت نهادی (از جمله شهرداری‌ها)، خلأهایی وجود دارد که می‌تواند تأثیر مستقیمی بر دسترسی جوانان به مسکن مناسب داشته باشد. در مقابل، برخی کشورهای توسعه‌یافته نظیر ایالات متحده، هلند و سوئد با استفاده از سیاست‌های اجاره‌ای ساختاریافته، نظام‌های یارانه‌ای و برنامه‌ریزی اجتماعی- فضایی، توانسته‌اند به راهکارهایی متنوع و پایدار در حوزه تأمین مسکن جوانان دست یابند. همچنین در کشورهای در حال توسعه‌ای چون نیجریه و مصر، هرچند سیاستی جامع در سطح ملی وجود ندارد، اما تجارب محدودی در سطح محله‌ای و پروژه‌ای با رویکرد مشارکتی و هزینه پایین به اجرا درآمده‌اند. این مقاله با هدف شناسایی و تحلیل شکاف‌های موجود در سیاست‌های مسکن جوانان، از روش تحلیل تطبیقی کیفی بهره می‌گیرد. ابتدا با مرور منابع نظری و اسناد سیاستی، ده شاخص ترکیبی در ابعاد نهادی، فضایی، اجتماعی و اقتصادی استخراج و به‌عنوان چارچوب تحلیلی تدوین شد. سپس داده‌های ثانویه از شش کشور منتخب شامل ایران، ایالات متحده، هلند، سوئد، نیجریه و مصر گردآوری و بر اساس شاخص‌های مشخص‌شده، مورد تحلیل تطبیقی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان می‌دهد که کشورهایی با سیاست‌های جوان‌محور و ساختاریافته، الگوهای سکونتی متنوع‌تری ارائه داده‌اند و از ابزارهای ارزیابی پایداری، نهادهای محلی فعال و مکان‌یابی خدماتی بهره گرفته‌اند. در پایان، با استفاده از چارچوب‌های علمی مانند مدل </span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Daniell</span></span><span b="" mitra="" style="font-family:">، پنج راهکار سیاستی برای ارتقای نظام مسکن جوانان در ایران ارائه می‌شود که می‌تواند در راستای افزایش تاب‌آوری شهری و تحقق عدالت فضایی مؤثر باشد.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">With the growing youth population in Iranian and global cities and intensifying economic, social, and spatial challenges in housing provision, targeted urban planning for this demographic has become increasingly critical. Domestic literature indicates that Iran&rsquo;s prevailing housing system relies heavily on individual ownership, mortgage loans, and large-scale construction projects, while city-level or youth-specific policies have received limited attention. Research highlights gaps in spatial planning, housing model diversity, and institutional participation (e.g., municipalities), directly impacting youth access to suitable housing. In contrast, developed countries like the United States, the Netherlands, and Sweden have implemented structured rental policies, subsidy systems, and socio-spatial planning to provide diverse, sustainable youth housing solutions. Similarly, in developing countries such as Nigeria and Egypt, despite the absence of comprehensive national policies, localized participatory and low-cost housing initiatives have emerged. This study employs Qualitative Comparative Analysis (QCA) to identify and analyze gaps in youth housing policies. Drawing from theoretical literature and policy documents, ten composite indicators across institutional, spatial, social, and economic dimensions were developed as an analytical framework. Secondary data from six countries&mdash;Iran, the United States, the Netherlands, Sweden, Nigeria, and Egypt&mdash;were collected and analyzed based on these indicators. Findings show that countries with youth-oriented, structured policies offer more diverse housing models, leveraging sustainability assessment tools, active local institutions, and service-oriented spatial targeting. Using frameworks like the Daniell model, five policy recommendations are proposed to enhance Iran&rsquo;s youth housing system, promoting urban resilience and spatial justice.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; مسکن جوانان, برنامه‌ریزی شهری, پایداری, تحلیل تطبیقی, سیاست‌گذاری شهری Comparative analysis, Sustainability, Urban planning, Urban policy-making, Youth housing. 63 74 http://hafthesar.iauh.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-931-172&slc_lang=fa&sid=1 Malika Kamalzareh ملیکا کمال زارع 10031947532846009408 10031947532846009408 No گروه شهرسازی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران Hadi Jaberi Moghadam هادی جابری مقدم 10031947532846009409 10031947532846009409 Yes گروه شهرسازی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران