Haft Hesar Journal of Environmental Studies

fa بررسی وضعیت شاخص‌های پایداری محیطی شهر چابهار Investigating the status of environmental sustainability indicators of Chabahar city شهرسازی-برنامه ریزی شهری پژوهشي-مورد پژوهی Research شهر چابهار، در دهه های اخیر با مشکلات و مسائل عدیدهای همچون آلودگیهای زیست محیطی، کاهش توان اکولوژیک، مسائل محیطی، افزایش بار وارده بر محیط زیست، افزایش شکلگیری سکونتگاههای غیررسمی (بیش از ۵۰ هزار نفر)، و ... مواجه بوده است که پایداری محیطی شهر را تحت تاثیر قرار داده است. در این راستا این پژوهش با هدف بررسی وضعیت شاخصهای پایداری محیطزیست در شهرچابهار انجام شد. ابتدا مطالعات کتابخانهای در راستای شناخت ابعاد، شاخصها و متغیرهای پایداری محیطی انجام شد و با توجه به اطلاعات گردآوری شده، شاخصها و معیارها با توجه به وضعیت شهر چابهار شناسایی شد، و نهایتا 21 متغیر در قالب 5 شاخص به عنوان شاخصها و معیارهای پایداری محیطی شهر چابهار شناسایی شد و در قالب پرسشنامه تاثیرات متقابل طراحی و برای 10 کارشناس فرستاده شد. دادهها گردآوری و با نرمافزار میکمک تجزیه و تحلیل شدند. با توجه به هدف کاربردی این پژوهش، که استفاده از نتایج این پژوهش توسط سایر محققان و ادارات  شهر چابهار است سعی شد از عواملی که به عنوان عوامل کلیدی شناخته شدند به واسطهی قدرت انعطاف و اثری که بر روی سایر عوامل دارند، شناسایی و استفاده شوند و مورد تحلیل بیشتری قرار بگیرند. نتایج حاصل از سنجش شاخصهای پایداری محیط شهر چابهار حاکی از ناپایداری در وضعیت محیطزیست شهر است ولی قرارگیری 15 متغیر از 21 متغیر پایداری محیط در محدوده عوامل کلیدی جای امیدواری را نشان میدهد زیرا این متغیرها قابلیت انعطاف و از قدرت تغییر خود و سایر متغیرها برخوردارند که باید مدنظر شهرسازان قرار بگیرد. پوشش گیاهی، روانگرایی و زمین لغزش، خشکسالی، وجود فرسایش آبی و بادی، فرسایش خاک، سیل خیزی، وجود تپههای شنی سست در جنوب شرق، عدم وجود سفره های آب زیرزمینی و بهره برداری ناچیز از آنها، پیدایش و رشد سکونتگاههای غیررسمی درون شهر چابهار، محدود بودن منابع آب سطحی، محدودیت رشد کالبدی در جهتهای غرب و جنوب و شمال، آسیب پذیر بودن اراضی شهر و دو اسکله شهر در برابر سونامی به دلیل افزایش ارتفاع أمواج؛ زمینلرزه، طوفان، نسبت ساختمانهای بادوام به کل ساختمان عوامل کلیدی در این پژوهش انتخاب شدند. متغیر پوشش گیاهی بیشترین میزان اثرگذاری مستقیم و غیرمستقیم را بدست آورده است که حاکی از نقش بسیار مهم این عامل در پایداری محیطی شهر چابهار است که تحت تاثیر اقلیم منطقه و فقر منابع آبی است و باعث شده است از نظر سبزینگی فقیر باشد و سبزینگی و پوشش گیاهی در این شهر صرفا بصورت خطی در حاشیه محورهای تردد و به صورت لکههایی در قالب پارک است. In recent decades, Chabahar city has faced many problems and issues such as environmental pollution, reduction of ecological power, environmental issues, increasing burden on the environment, increasing the formation of informal settlements (more than 50 thousand people), etc. has been faced that has affected the environmental sustainability of the city. In this regard, this research was conducted with the aim of investigating the status of environmental sustainability indicators in Chabahar city. First, desk researches were conducted in order to know the dimensions, indicators and variables of environmental sustainability, and according to the collected information, indicators and criteria were identified according to the state of Chabahar city, and finally 21 variables in the form of 5 indicators were identified as indicators and criteria. The environmental sustainability of Chabahar city was identified and it was designed in the form of a mutual influence questionnaire and sent to 10 experts. The data were collected and analyzed with MICMAC software. According to the practical purpose of this research, which is to use the results of this research by other researchers and departments of Chabahar city, we tried to identify and use the factors that were known as key factors due to their flexibility and effect on other factors, and be further analyzed. The results obtained from the measurement of environmental sustainability indicators of Chabahar city indicate instability in the city's environmental condition, but the placement of 15 variables out of 21 environmental sustainability variables in the range of key factors shows a place for hope because these variables have flexibility and the power to change. There are other variables that should be considered by city planners. Vegetation; liquefaction and landslides; Drought; presence of water and wind erosion; Soil erosion; flooding; the presence of loose sand dunes in the southeast; The absence of underground water tables and their insignificant exploitation; The emergence and growth of informal settlements in Chabahar city; limited surface water resources; restriction of physical growth in the directions of the west, south and north; Vulnerability of the city's lands and the city's two piers against tsunami due to the increase in the height of the waves; earthquake; Storm; The ratio of durable buildings to the total building were selected as key factors in this research. The vegetation variable has the highest direct and indirect effect, which indicates the very important role of this factor in the environmental sustainability of Chabahar city, which is affected by the climate of the region and the poverty of water resources, and has caused it to be poor in terms of greenness and greenness and cover Plants in this city are only linear along the traffic axes and in the form of spots in the form of a park.   پایداری, , شهر پایدار, پایداری محیط زیست, آینده پژوهی. sustainability, sustainable city, environment, environmental sustainability, MICMAC 89 104 http://hafthesar.iauh.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-931-160&slc_lang=fa&sid=1 Sorayya Firouzi Jahantigh ثریا فیروزی جهانتیغ 10031947532846008311 10031947532846008311 No Department of Urban Planning, Faculty of Art and Architecture, West Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Ismaeal Shieh اسماعیل شیعه 10031947532846008312 10031947532846008312 Yes West Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادگروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Arash Vahid آرش وحید 10031947532846008313 10031947532846008313 No Assistant Professor, Department of Urban Planning, Faculty of Art and Architecture, West Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. استادیارگروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.