Haft Hesar Journal of Environmental Studies

fa شناسایی و سنجش پیامدهای مهاجرت معکوس بر مسکن روستایی (مطالعه موردی: روستاهای بخش مرکزی شهرستان ماسال) Identifying and Measuring the Consequences of Reverse Migration On Rural Housing (Case Study: Villages in The Central Part of Masal City) شهرسازی-برنامه ریزی شهری پژوهشي-مورد پژوهی Research امروزه بازگشت شهرنشینان به روستاها، تحت عنوان مهاجرت معکوس یا شهر گریزی با شدت و آهنگ رشد سریع‌تری نسبت به گذشته بوده که قطعا اثراتی را بر روستاها دارد. یکی از مهمترین آنها، تغییرات مسکن روستایی میباشد. هدف اصلی تحقیق، شناسایی و سنجش پیامدهای مهاجرت معکوس بر مسکن روستایی با مطالعه موردی روستاهای بخش مرکزی شهرستان ماسال است. پژوهش به روش آمیخته (کیفی-کمی) با هدف کاربردی و روش ترکیبی (اکتشافی و تجربی) انجام شده است، ابتدا عوامل اولیه استخراج شده از مطالعه کتابخانهای به همراه عوامل احصاء شده از 20 مصاحبه ساختاریافته؛ توسط10کارشناس مورد تحلیل محتوایی (CVR) قرار گرفته و نهایتاً عوامل نهایی در قالب پرسشنامه توسط نمونه آماری ارزیابی شده است. در حالت کلی، جامعه آماری این تحقیق را روستاهای بخش مرکزی شهرستان ماسال تشکیل میدهد که به روش ترکیبی تعداد 6 روستا به عنوان نمونه آماری تحقیق انتخاب شدند. در حالت اخص ، جامعه آماری این پژوهش به دو بخش کیفی و کمی تقسیم‌بندی می‌شود. در بخش کیفی (مصاحبه)، متخصصین و خبرگان به روش انتخابی و در ادامه به روش گلوله برفی تعیین و به‌صورت هدفمند مورد پرسشگری قرار گرفتند (20 کارشناس) و در بخش کمی (پرسشنامه)، جامعه آماری تحقیق ساکنان روستایی بودند که با استفاده از فرمول کوکران تعیین حجم شده (352 نفر از ساکن روستاهای مورد مطالعه) و به روش تصادفی طبقهبندی شده (متناسب با جمعیت هر روستا) نمونهبرداری شدند. با توجه به آمیخته بودن پژوهش، تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در دو مرحله صورت پذیرفت. در مرحله نخست تجزیه‌وتحلیل مصاحبه‌ها با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA انجام شد. در مرحله دوم، برای تحلیل روایی پرسشنامه  و نهایی کردن اثرات شناسایی شده، از روش تحلیل محتوایی CVR، جهت سنجش پایایی پرسشنامه از آزمون آلفای کورنباخ و جهت سنجش اثرات مهاجرت از روش ساختاری حداقل مربعات جزئی (PLS) استفاده شد. در همین خصوص نتایج تحقیق بیانگر این امر است که بیش از نیمی از گویههای احصاء شده (23 از 45) به تغییرات کالبدی مسکن روستایی اشاره دارد اما به لحاظ تکرار شاخصها از نظر مصاحبهشوندگان، شاهد پراکندگی در تمامی ابعاد می باشد . با این وجود گویهها و تکرار آنها نشان از مثبت بودن نقش مهاجرت در تغییر مسکن روستایی است. بگونهای که از بین 45 گویه احصاء شده (اثرات مهاجرت بر مسکن روستایی)، 25 گویه با مجموع 100 مرتبه تکرار، جزو اثرات مثبت مهاجرت معکوس بر مسکن روستایی و در مقابل 20 گویه با مجموع 67 مرتبه تکرار، جزو اثرات منفی مهاجرت بر مسکن روستایی میباشند. همچنین نتایج ارزیابی پرسشنامهها حاکی از تاثیرگذاری مهاجرت به مسکن روستایی است بگونهای که حدود 68 درصد نمونه آماری تحقیق (روستائیان)، تأیید کردند که مهاجرت باعث تغییر در مسکن روستایی شده است و 14 شاخص بررسی‌شده ، روی هم رفته 793/0 از اثرات مهاجرت بر مسکن روستایی را تبیین میکنند. In continuation of the successive migrations of villagers to cities, today we see the return of city dwellers to villages under the name of reverse migration or city escape. This practice, which is not a new issue, unfortunately has gained intensity and a faster rate of growth today, and it must have had some effects on the villages, one of the most important of which is the changes in rural housing. In this regard, the main goal of the research is to identify and measure the consequences of reverse migration on rural housing with a case study of villages in the central part of Masal city. This mixed (qualitative-quantitative) research, which was carried out with a practical purpose and a combined method (exploratory and experimental), firstly, the primary factors extracted from the library study along with the factors calculated from 20 structured interviews; It was subjected to content analysis (CVR) by 10 experts and finally the final factors were evaluated in the form of a questionnaire by a statistical sample. In general, the statistical population of this research consists of villages in the central part of Masal city, which were selected as a statistical sample of 6 villages using a combined method. In particular, the statistical population of this research is divided into two qualitative and quantitative parts. In the qualitative part (interviews), experts and experts were chosen by a selective method and further by the snowball method and were questioned in a targeted manner (20 experts) and in the quantitative part (questionnaire), the statistical population of the research was rural residents who, using Cochran's formula determined the volume (352 residents of the studied villages) and randomly classified (proportionate to the population of each village) were sampled. Considering that the intended research is of a mixed type, therefore, data analysis was done in two stages. In the first stage, interviews were analyzed using MAXQDA software. In the second step, to analyze the validity of the questionnaire and finalize the identified effects, the CVR content analysis method was used, the Kornbach's alpha test was used to measure the reliability of the questionnaire, and the structural partial least squares (PLS) method was used to measure the effects of migration. In this regard, the results of the research show that more than half of the items counted (23 out of 45) refer to the physical changes of rural housing, but in terms of the repetition of indicators, according to the interviewees, we see dispersion in all dimensions. However, the issues and their repetition show the positive role of immigration in changing rural housing. Among the 45 items counted (the effects of immigration on rural housing), 25 items with a total of 100 repetitions are among the positive effects of reverse migration on rural housing, and on the other hand, 20 items with a total of 67 repetitions are among the negative effects of immigration on They are rural housing. Also, the results of the evaluation of the questionnaires also indicate the impact of migration on rural housing, such that about 68% of the statistical sample of the research (villagers) agreed that migration has caused changes in rural housing and the 14 investigated indicators together They explain 0.793 of the effects of migration on rural housing.   مهاجرت معکوس, مسکن روستایی, مدل ساختاری حداقل مربعات جزئی, روستاهای شهرستان ماسال. Reverse Migration, Rural Housing, Partial Least Squares Structural Model, Villages of Masal City. 119 144 http://hafthesar.iauh.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-931-162&slc_lang=fa&sid=1 Seyedeh Fatemeh Safavi Mirmahaleh سیده فاطمه صفوی میرمحله 10031947532846009044 10031947532846009044 Yes PhD student, Department of Architecture, Khalkhal Branch, Islamic Azad University, Khalkhal, Iran دانشجوی دکتری تخصصی، گروه معماری، واحد خلخال، دانشگاه آزاد اسلامی، خلخال، ایران Hojatollah Rashid Kalvir حجت اله رشید کلویر 10031947532846009045 10031947532846009045 No Associate Professor of Architecture, Department of Architecture, Faculty of Technology and Engineering, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran دانشیار معماری، گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Hamid Ebadollahi Chenzanegh حمید عباداللهی چنذانق 10031947532846009046 10031947532846009046 No Associate Professor of Sociology, Department of Social Sciences, Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Rasht, Iran دانشیار جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Mohammadamin Kanani محمدامین کنعانی 10031947532846009047 10031947532846009047 No Associate Professor of Sociology, Department of Social Sciences, Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Rasht, Iran دانشیار جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران