Haft Hesar Journal of Environmental Studies

fa بررسی تأثیر مجتمع های تجاری بزرگ مقیاس بر حوزه پیرامونی (نمونه موردی: مجتمع تجاری برج تجارت قزوین) Investigation of commercial complexes on the surrounding area (Case study: Qazvin Tejarat Tower) عمومى General پژوهشي-مورد پژوهی Research اثرات شهرسازی مدرن بر نیازهای شهروندان، ساختار شهرنشینی و درنهایت فضای شهری به‌وضوح قابل‌مشاهده است. بشر برای رفع کالاهای موردنیاز خود منجر به ایجاد مراکز تجاری گردید. کاربری تجاری، یک عامل اثرگذار در عرصه شکل‌دهی به شهرها است. بشر برای رفع کالاهای موردنیاز خود به‌خصوص در شهرها منجر به ایجاد مراکز خرده‌فروشی و مغازه‌ها گردید. . در ایران در دهه 70 شمسی مراکز خرید شکل گرفتند و به دنبال آن در درهه 90 شمسی نسل جدیدی از مراکز خرید به نام مگامال ها ظهور کردند که تأثیراتی بر روی کاربری‌ها و تغییراتی بر وضعیت ترافیکی محلات پیرامونی خود داشتند. بنابراین سوال اصلی مقاله حاضر آن است که تأثیرات احداث و فعالیت مراکز تجاری بزرگ مقیاس در ابعاد مختلف بر محیط پیرامون و ساکنین آن چیست؟ هدف از این پژوهش بررسی تأثیر مجتمع‌های تجاری بزرگ‌مقیاس بر روی نظام کاربری و دسترسی حوزه پیرامونی است که با مطالعه موردی مجتمع تجاری برج تجارت قزوین انجام شده است. پژوهش از نوع کمی-کیفی و از طریق جمع‌آوری اطلاعات به‌صورت اسنادی و میدانی و آزمون فرضیات از طریق پرسشنامه است. براساس فرمول کوکران حجم نمونه 384 نفر براورد گردید و در سه محله اطراف (عدل- میرعماد و نادری) توزیع گردید. پایایی کلی پرسشنامه 9/0 به دست آمد. معیارها و شاخص‌های پژوهش به‌صورت کتابخانه‌ای در چهار بعد اجتماعی_فرهنگی، اقتصادی، محیطی و کالبدی طبقه‌بندی و در نرم‌افزار SPSS تحلیل‌شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد شاخصی که بیش‌ترین تأثیر را بر روی محلات اطراف داشته است، شاخص محیطی_آسایش (تأثیر بر وضعیت ترافیک محلات اطراف) بوده است و شاخصی که کم‌ترین تأثیر را بر محلات اطراف داشته است، شاخص اقتصادی_کارایی (تأثیر بر اشتغال ساکنین محلات اطراف بوده است. همچنین بیش‌ترین تأثیر منفی که این مجتمع بر روی محلات اطراف خود داشته است در شاخص محیطی_سلامتی (تأثیر بر آلودگی صوتی محلات اطراف) و بیش‌ترین تأثیر مثبتی که بر روی محلات اطراف خود داشته است در شاخص کالبدی_سازگاری (تأثیر بر مهم شدن بلوارهای میرعماد- نادری و عدل) است. این پژوهش درواقع بستری برای شناسایی این آثار و پیامدها فراهم نمود که درنهایت برای کاهش تأثیرات منفی و افزایش و تقویت تأثیرات مثبت پیشنهاد‌هایی در چهار بخش اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی، محیطی و کالبدی ارائه‌شده است.   In recent decades, the effects of modern urbanization on the needs of citizens, the structure of urbanization and finally the urban space can be clearly seen. Humanity led to the creation of retail centers and shops in order to meet their needs, especially in cities. In recent decades, with the creation and expansion of commercial uses, it has emerged as an effective factor in shaping cities. In Iran, shopping centers were formed in the 1970s, and after that, in the 1990s, a new generation of shopping centers called megamalls appeared, which not only had an impact on the uses and economy of their surrounding area, but also they led to a change in the traffic situation of the neighborhoods around them. The purpose of this research is to investigate the impact of large-scale commercial complexes on the use and access system of the surrounding area, which Qazvin Trade Tower has been analyzed and investigated as a case study. The research method is semi-experimental and through document and field information collection. Also, research criteria and indicators have been compiled in a library based on authentic books and articles. The research index has been classified in four social-cultural, economic, environmental and physical dimensions and analyzed in SPSS software using T-test (T-test)-Friedman (importance and prioritization method).The results of the research show that the index that had the most impact on the surrounding neighborhoods was the environmental-comfort index (impact on the traffic situation of the surrounding neighborhoods) and the index that had the least impact on the surrounding neighborhoods was the economic-efficiency index (impact on the employment of the residents of the  around neighborhood. Also, the most negative impact that this complex has had on its surrounding neighborhoods is in the environmental-health index (impact on noise pollution in the surrounding neighborhoods) and the most positive impact it has had on the surrounding neighborhoods is in the physical-compatibility index (impact on the importance of Mir Emad-Naderi Boulevards and Adl). In fact, this research provided a basis for identifying these effects and consequences, and finally, to reduce the negative effects and increase and strengthen the positive effects, suggestions have been presented in four socio-cultural, economic, environmental and physical sectors.   مجتمع های تجاری بزرگ مقیاس, مگامال, کاربری, دسترسی, برج تجارت قزوین. Large-scale commercial complexes, Megamall, land-use, Access, Qazvin Trade Tower 5 18 http://hafthesar.iauh.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-165-82&slc_lang=fa&sid=1 Elaheh Dehbashi الهه دهباشی 10031947532846009088 10031947532846009088 No Maryam Ghalambar Dezfouli مریم قلمبر دزفولی 10031947532846009089 10031947532846009089 Yes