تبیین معیارهای ارزیابی فضاهای داخلی ساختمان‌های مسکونی نوساز شهر
تهران با ملاحظه عوامل روانشناختی1

ابراهیمی, علی; حبیب, فرح; ذبیحی, حسین

دوره 15، شماره 55 - ( بهار 1405 ) جلد اول _ شماره اول_صفحات 5 الی 79 | برگشت به فهرست نسخه ها

Mendeley

Zotero

RefWorks

Ebrahimi A, Habib F, Zabihi H. Delineating the Evaluation Criteria for Interior Spaces of Newly Constructed Residential Buildings in Tehran, Considering Psychological Factors. Haft Hesar J Environ Stud 2026; 15 (55) :75-92
URL: http://hafthesar.iauh.ac.ir/article-1-2363-fa.html

ابراهیمی علی، حبیب فرح، ذبیحی حسین. تبیین معیارهای ارزیابی فضاهای داخلی ساختمان‌های مسکونی نوساز شهر تهران با ملاحظه عوامل روانشناختی1. مطالعات محیطی هفت حصار. 1405; 15 (55) :75-92

URL: http://hafthesar.iauh.ac.ir/article-1-2363-fa.html

تبیین معیارهای ارزیابی فضاهای داخلی ساختمان‌های مسکونی نوساز شهر تهران با ملاحظه عوامل روانشناختی1

علی ابراهیمی¹

، فرح حبیب^*²

، حسین ذبیحی²

1- گروه معماری،دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات،تهران،ایران
2- گروه شهرسازی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات،تهران،ایران

چکیده: (10 مشاهده)

توجه به ویژگی‌های روان‌شناختی در طراحی‌معماری ساختمان‌های مسکونی، یکی از ملزومات دستیابی به زیست بهتر و رضایت ساکنان در دوره بهره‌برداری از ساختمان است و شامل ملاحظاتی است که، معماران و سازندگان ساختمان‌های مسکونی را به گستره‌ای از امکانات و قابلیّت‌های کارآمد در طراحی و ساخت هدایت میکند. اما به دلیل نادیده گرفتن آن در رویه های موجود ساختمان‌سازی شهر تهران، نقاط ضعف خاصی پس از شروع استفاده از محیط‌های مسکونی نمایان می شوند که بخشی از هزینه های پنهان آن، مربوط به به آسیب‌پذیر شدن سلامت روان ساکنان است و به دلیل ناسازگاری فضای کالبدی با نیازها و رفتار محیطی آنها بروز می‌کند. لذا مسئله تحقیق، ناسازگاری محیط-رفتار در فضاهای داخلی ساختمان‌های مسکونی شهر تهران است. از طرف دیگر معماران و طراحان از کارکرد واقعی و نقاط قوت یا ضعف فضای ساخته شده و بازخورد ساکنان در دوره بهره‌برداری آگاه نمی‌شوند و فرصت بهبود مستمر طراحی معماری از بعد روانشناختی، فراهم نمی‌شود. هدف تحقیق استخراج معیارها و زیر معیارهای ارزیابی کارکرد واقعی فضاهای داخلی ساختمان‌های مسکونی نوساز شهر تهران و تبیین روابط علّی و میزان اهمیت معیارها و زیر معیارها، با ملاحظه عوامل روانشناختی است. به این منظور رویکرد کیفی_کمّی و روش تحلیل محتوای منابع، مصاحبه و توزیع پرسشنامه محقق ساخته با مشارکت 15 متخصص، در قالب تکنیک آماری «دیمَتِل ای‌ان‌پی»، در نظر گرفته شد. یافتههای تحقیق نشان داد، معیار «همساختی فضای داخلی و رفتار ساکنین (سینومرفی)» با وزن 2880/0 بیشترین میزان اهمیّت را از نظر متخصصان دارد. پس از آن، «احساس راحتی از جنبه روانشناختی» با وزن 2563/0، «الگوی رفتار» با وزن 2397/0 و «ویژگی‌های کالبدی فضای داخلی» با وزن 2160/0 در رتبه‌های بعدی قراردارند. همچنین زیرمعیارها شامل؛ حس امنیت و آرامش روانی، با وزن نهایی 0734/0؛ حس خوشایندی روانشناختی، با وزن نهایی 0706/0؛ ادراک چندحسی، با وزن نهایی 0566/0؛ حس انسجام و همخوانی فضا با وزن نهایی 0557/0؛ مهمترین عوامل روانشناختی تاثیر گذار بر کیفیت فضاهای داخلی ساختمان‌های مسکونی، از نظر متخصصان هستند. این یافته ها، میتوانند به عنوان معیارهای ارزیابی کیفیت فضاهای داخلی با محوریت بازخورد ساکنان پس از سکونت و به منظور مشاهده نقاط قوت و ضعف طرحهای معماری مورد استناد قرار گرفته و به بالا بردن کیفیت فرآیند طراحی در پروژه‌های آینده کمک کنند. درک الگوی بازخوردها در چهارچوب این معیارها، به طراحان و معماران کمک می‌کند تا سازمان فضایی-کالبدی دارای سطح مطلوبی از احساس راحتی، آسایش روانی و در نتیجه رضایت‌مندی بیشتر را پیش بینی کنند.

واژه‌های کلیدی: ساختمان‌های مسکونی، روانشناسی محیطی، زیست بهتر، فضاهای داخلی، ارزیابی پس از سکونت، دیمَتِل ای‌ان‌پی

متن کامل [PDF 1666 kb] (6 دریافت)

بازنشر اطلاعات
	این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مطالعات محیطی هفت حصار می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

Designed & Developed by : Yektaweb

دسترسی سریع

آخرین اخبار