انتشار آنلاین                   برگشت به فهرست مقالات | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


1- گروه مرمت،دانشکده شهرسازی و معماری،دانشگاه جندی شاپور اهواز
2- گروه معماری،دانشکده شهرسازی و معماری،دانشگاه جندی شاپور اهواز
چکیده:   (15 مشاهده)
در طی تغییرات معماری ایرانی، دوران قاجار و اوایل پهلوی به علت روند سریع تغییر در  کالبد و نقشه جایگاه ویژه­ای دارند. این تغییرات به واسطه تبادل فرهنگی بین ایران و اروپا عمدتاً در شهرهای پرجمعیتی مانند تهران و تبریز مشاهده می­شود. اما نحوه ورود معماری غربی در جنوب­غرب ایران، به‌واسطه کشف نفت در خوزستان، از گونه­ای دیگر است. ساختمان­سازی شرکت­های نفتی در این مناطق مهمترین عامل تغییرات ساختار معماری این جغرافیا است. با ورود شرکت‌های نفتی، نیاز به ساخت خانه­هایی برای شاغلین در این صنعت در محدوده­های اکتشاف و بهره‌برداری ضرورت یافت. خانه­ها و محلاتی که با دانش و سنت­های بومی خانه­سازی منطقه همخوانی نداشت و پس از ساخت این محلات، رویکردی متفاوت در نظم شهری و سازمان‌دهی فضای خانه، رواج یافت. لذا این پرسش مطرح می­شود که از منظر تبارشناسانه ویژگی­های سازماندهی فضایی در معماری مسکونی و نظام شهری شرکت­های نفتی در خوزستان چیست؟ هدف از این تحقیق، شناخت شهرک­های نفتی خوزستان از منظر معماری و شهرسازی است. روش تحقیق بر اساس موردکاوی خانه­ها و بررسی شکل شهرسازی بخش‌های اسکان کارمندان و کارگران در سه شهر نفتی (مسجدسلیمان، آبادان و اهواز) بوده و در ماهیت توصیفی- تحلیلی با حرکت از مشاهده به سمت نظریه توسط استدلال استقرایی است. در این نوشتار تلاش شد با استفاده از رویکرد تطبیقی، ضمن معرفی ریخت شهر و فضایابی معماری، به بررسی گونه­های ساخت شهرک و مسکن پرداخته شود. نتایج نشان می­دهد که روند تحولات معماری مسکونی شهرک­های نفتی علی­رغم کالبد متفاوت از معماری سنتی و بومی، در ابتکارات اقلیمی برگرفته از معماری خوزستان است. همچنین شکل شهرک و مسکن حاکی از تفاوت چشمگیر فضا و کالبد برمبنای طبقه اجتماعی افراد است. بااین‌حال عمده بافتار شهری در شهرک­های نفتی بر اساس شهرسازی مدرنیستی است به‌گونه‌ای که به‌طورکلی، ساختار مرکزگرا و شطرنجی سازمان اصلی این شهرک­ها هستند و گاه بر آن به‌واسطه ایجاد سه‌راه تأکید شده است.
 
     
نوع مطالعه: پژوهشي-مورد پژوهی | موضوع مقاله: معماری
دریافت: 1404/12/28 | پذیرش: 1405/3/3 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1405/5/21

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مطالعات محیطی هفت حصار می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Haft Hesar Journal of Environmental Studies

Designed & Developed by : Yektaweb