Norouzi A, Ardalan D, Khatibi S. Revisiting the Spatial Structure of Iranian Caravanserais and Assessing Their Spatial Transferability to Contemporary Terminals: A Comparative Space Syntax Study
(Case Study: Tehran’s Intercity Bus Terminals). Haft Hesar J Environ Stud 2026; 15 (56) :107-124
URL:
http://hafthesar.iauh.ac.ir/article-1-2422-fa.html
1- گروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
چکیده: (6 مشاهده)
احیای بافتهای فرسوده و ناکارآمد از دغدغههای اساسی مسئولین شهری و کشوری میباشد؛ زیرا علاوه بر سطح اشغال گسترده چنین بافتهایی، دارای پیامدهای متعدد اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و زیستمحیطی میباشند. تخریب واحدهای فرسوده به معنای هدررفت آب مصرف شده در مرحله تولید مصالح و همچنین ساختوساز چنین بناهایی میباشد. هدف این پژوهش واکاوی تکنیک تنظیم و تعدیل مجدد زمین در بافتهای فرسوده شهری با رویکرد توسعه موزون کالبدی و امکان تحقق احیای بافت همزمان با لحاظ نمودن ابعاد مختلف پایداری شهری و همچنین سرانههای شهرسازی ایران همچنین بررسی میزان هدررفت آب مصرفی در تولید مصالح و همچنین آب مصرفی در هنگام بکار گیری مصلح در امر ساختوساز که با تخریب ساختمانهای فرسوده از چرخه اکوسیستم حیات حذف میشوند. این پژوهش، از لحاظ هدف، کاربردی و به لحاظ شیوه، کمی و توصیفی بوده و به لحاظ ماهیت ترکیبی از اطلاعات کمی میباشد. محدوده موردی مطالعاتی نیز بافت فرسوده نیمهشرقی شهر زنجان موسوم به محدوده مسجدیری پایین میباشد.
یافتههای این پژوهش نشان میدهد که 77/49 درصد معابر محدوده دارای عرض متوسط کمتر از 6 متر بوده و از این لحاظ محدوده مسجدیری بافت فرسوده و ناکارآمد محسوب میشود. 13 درصد سطح محدوده به معابر اختصاصیافته و 87 درصد دیگر را کاربریهای دیگر که عمده آنها مسکونی و سپس تجاری است اشغال نموده است که با آزادسازی و اختصاص 50درصد عرصه مسکونی و تجاری و با لحاظ تراکم چهارطبقه مسکونی برای الباقی سطح محدوده، ضمن ایجاد معابر استاندارد و افزایش نفوذپذیری کالبدی، میتوان بافت فرسوده محدوده مسجدیری پایین را احیاء و کسری فضاهای موردنیاز جهت تحقق ابعاد پایداری شهری و سرانههای استاندارد شهرسازی ایران را تأمین نمود. همچنین پژوهش نشان میدهد با اجرای تکنیک تعدیل و تنظیم مجدد زمین، میتوان بافت فرسوده محدوده مسجدیری پایین زنجان را مجدداً احیای نمود؛ ولی با تخریب ساختمانهای ناپایدار و فرسوده در وسعتی معادل 50 درصد عرصه مسکونی و تجاری موجود، حجم آبی معادل 94633 مترمکعب آب پنهان که در روند تولید مصالح و بهکارگیری آنها در هنگام ساختوساز مصرف شده است از چرخه اکوسیستم حذف میگردد.
نوع مطالعه:
پژوهشي-مورد پژوهی |
موضوع مقاله:
شهرسازی-برنامه ریزی شهری دریافت: 1405/6/19 | پذیرش: 1405/6/10 | انتشار: 1405/6/10 | انتشار الکترونیک: 1405/6/10