پیکره بندی فضایی مسکن معاصر: مرور نظام مند مفاهیم و زمینه های موضوعی

خدادادی آق قلعه, فاطمه; بندرآباد, علیرضا; شاهچراغی, آزاده

doi:10.61186/hafthesar.14.51.125

دوره 14، شماره 51 - ( بهار 1404 ) جلد اول _ شماره اول_صفحات 5 الی 79 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.61186/hafthesar.14.51.125

Mendeley

Zotero

RefWorks

Khodadadi Agh ghaleh F, Bandarabad A, Shahgheraghi A. Spatial Configuration of Contemporary Housing: A Systematic Review of Concepts and Thematic Contexts. Haft Hesar J Environ Stud 2025; 14 (51) :125-140
URL: http://hafthesar.iauh.ac.ir/article-1-2225-fa.html

خدادادی آق قلعه فاطمه، بندرآباد علیرضا، شاهچراغی آزاده. پیکره بندی فضایی مسکن معاصر: مرور نظام مند مفاهیم و زمینه های موضوعی. مطالعات محیطی هفت حصار. 1404; 14 (51) :125-140

URL: http://hafthesar.iauh.ac.ir/article-1-2225-fa.html

پیکره بندی فضایی مسکن معاصر: مرور نظام مند مفاهیم و زمینه های موضوعی

فاطمه خدادادی آق قلعه¹

، علیرضا بندرآباد^*²

، آزاده شاهچراغی³

1- گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات
2- گروه شهرسازی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
3- دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات

چکیده: (2380 مشاهده)

خانه نماینگر ارزش‌ها، عقاید فرهنگی و اجتماعی ساکنان است. باتوجه به توسعۀ ابعاد مطالعات علمی و پژوهشی در زمینه‌های مختلف روانشناسی معماری به خصوص مسکن، بررسی سیر حرکت اندیشمندان و موضوعات مطالعه شده می‌تواند مؤیدی بر نیازهای تحقیقاتی آتی در حوزۀ پیکره‌بندی مسکن و ادراک جنسیتی باشد؛ این مقاله می‌کوشد با اتخاذ روش مرور نظام‌مند، مقالات پژوهشی داخلی کشور حدفاصل سال‌های 1403 تا 1380 با محوریت موضوعی پیکره‌بندی مسکن را شناسایی و یافته‌های آن را در چگونگی تبیین این مفهوم و عوامل تأثیرگذار بر آن تحلیل نماید و راهکاری برای بهبود کیفیت مطالعات بعدی در جهت افزایش تعمیم‌پذیری برون داد مطالعات در نشریات ارائه نماید. ﭘﮋوﻫﺶ ﺑﻪ روش ﮐﯿﻔﯽ از ﻧﻮع ﻣﺮور ﻧﻈﺎمﻣﻨﺪ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ. در جستجوی اولیه با استفاده از روش «مرورنظام‌مند» چارچوب کلی مفاهیم مرتبط با حوزه پیکره بندی مسکن و ادراک جنسیتی و ارتباط معنایی میان دو حوزه، 55064 ﭘﮋوﻫﺶ طبقه‌بندی که 2747 پژوهش در گروه هنر و معماری را در ﺑﺮﻣﯽﮔﺮﻓﺖ. پس از بررسی و پایش 289 مقاله استخراج و با استفاده از از بیانیه پریزما، مستندات مرتبط با «پیکره‌بندی مسکن» که در برگیرنده جنبه‌های کالبدی و روانشناسی - ادراکی انتخاب شدند. نتایج نشان داد مطالعات در تببین «پیکره بندی فضایی مسکن» با تاکید بر ادراک جنسیتی در سازمان‌دهی فضایی مسکن تشریح نشده است. همچنین محققان در شناسایی عوامل اثرگذار بر این مولفه بیش‌تر بر ابعاد کمی تمرکز و فارغ از جنسیت به بررسی ابعاد این حوزه پرداخته اند. ارزیابی آماری نتایج، بیانگر آن است که از میان 14 موضوع شناسایی شده، تمرکز مطالعات در نشریات علمی-پژوهشی بیشتر روی مباحث «ساختارفضایی» و «تجربه‌زیسته- حس‌مکان» و اغلب به شیوۀ کیفی (توصیفی- تحلیلی) است. نتایج نشان داد مطالعات در تببین «پیکره‌بندی مسکن» بر روانشناختی بودن این پیوند و پیامدهای رفتاری فارغ از جنسیت تأکید شده و سازوکارهای روانشناختی عمیق در ابعاد احساسی و شناختی- ادراکی تشریح نشده است. همچنین محققان در شناسایی عوامل اثرگذار بر این پیوند بیش تر بر ابعاد انسانی و مکانی تمرکز داشته اند. خلاء تئوری ادراک جنسیتی و مکان دستیابی به نتیجه واجد انسجام نظری را دشوار کرده است.

واژه‌های کلیدی: پیکره بندی، ادراک، جنسیت، مسکن، معاصر، تهران.

متن کامل [PDF 1099 kb] (1169 دریافت)

بازنشر اطلاعات
	این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مطالعات محیطی هفت حصار می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

Designed & Developed by : Yektaweb

دسترسی سریع

آخرین اخبار