انتشار آنلاین
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
علی انجمن شعاع1 
، کوروش افضلی*1 ، افسون مهدوی1
، کوروش افضلی*1 ، افسون مهدوی1
1- گروه شهرسازی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران
چکیده: (14 مشاهده)
«خیابانها» بهعنوان یکی از مهمترین عناصر شهری، زیرساخت اصلی برای جابجایی و دسترسی، اتصال و ارائه خدمات بوده که در قالب فراگیرترین فضای عمومی، بی شمار فعالیت اقتصادی و سیاسی، اجتماعی و فرهنگی را پشتیبانی میکنند. اما، از اواسط قرن بیستم به بعد استفاده بدون محدودیت از خودرو زیانهای غیرقابل انکاری را برای شهر و ساکنین آن به همراه داشته و این بحران در اکثر نقاط جهان رو به گسترش است. امروزه در شهرهای ایران، چنین وضعیتی نیز بهخوبی محسوس بوده، بهطوریکه «خیابان» با مفهوم کنونی نسبتاً نوظهور است که علیرغم سابقه باستانی واژه مذکور، کاربر نوین آن به دوره معاصر بازمیگردد. به دیگر بیان، در چند دهه اخیر «خیابان» از مفهوم بنیادی خود خارج و معانی غیرازآن را نمایندگی میکند بهنحوی که دیگر صاحبان اصلی این فضاها «انسان» نبوده و عملاً شهروند پیاده، کمارزشترین عنصر ممکن در «خیابان» به شمار میرود. ازاینرو، برگشت دوباره انسان و مفهوم «انسانمداری» به خیابانها امری ضروری تلقی شده و در این راستا بازخوانی مفهوم این فضاهای غنی شهری، اجتنابناپذیر است. بدین منظور پژوهش حاضر به دنبال بازخوانشی مفهومی از «خیابان» در شهرهای معاصر ایران میباشد. این پژوهش به لحاظ هدف، کارکردی، و راهبرد تحقیق از نوع آمیخته است. همچنین به لحاظ ماهیت و روش، ترکیبی بوده و گردآوری اطلاعات نیز بهصورت کتابخانهای و میدانی انجام پذیرفته است. بهطور کل، در پژوهش حاضر پس از واکاوی پیشینه نظری، 44 شاخص تأثیرگذار بر «مفهوم خیابان» حاصل گردید. در راستای رتبهبندی ابتدایی شاخصها، از روش TOPSIS و بر مبنای نظر خبرگان بهرهگرفته شد. سپس، به جهت حصول شاخصهای نهایی، از روش VIKOR استفاده و این روش نیز 9 شاخص نهایی در راستای بازخوانی مورد هدف را ممکن ساخت. بهطور کل آنچه مسلم است، تعمیم واژه «خیابان» به هر معبر و یا گذر درونشهری، نادرست تلقی شده و آنچه پژوهش حاضر مدعی است؛ فضا و معابری را میتوان «خیابان» نامید که شامل ویژگیهای بنیادین بدین شرح باشد: استفاده مکرر و پیوسته از پیادهروها، ایمنی و امنیت، عملکردهای متنوع و خرد مقیاس، منعطف و پایدار، سیستم حملونقل عمومی کارا، طراحی همهشمول و سهولت استفاده گروههای اجتماعی ویژه، مدیریت و آرامسازی ترافیک سواره، تجهیز مکان به محلهایی برای ایستادن، راه رفتن و بازی، زمینهای برای رویارویی اجتماعی و آسایش محیطی. همچنین پس از حصول 9 شاخص بدست آمده، عوامل مذکور بر روی یک بستر حقیقی در قالب نمونه مطالعاتی پژوهش بررسی شده و آنچه مشخص گردید، نزدیکی بسیار فراوان معبر حمزه به مفهوم «خیابان» است.
نوع مطالعه: پژوهشي-مورد پژوهی |
موضوع مقاله:
معماری
دریافت: 1404/3/7 | پذیرش: 1404/5/11 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1405/5/22
دریافت: 1404/3/7 | پذیرش: 1404/5/11 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1405/5/22
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
Haft Hesar Journal of Environmental Studies is Licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.Based on a work at
http://hafthesar.iauh.ac.ir
http://hafthesar.iauh.ac.ir
