Kamalzareh M, Jaberi Moghadam H. Comparative Analysis of Urban Policies in Youth Housing Planning:
A Comparative Study of Iran and Selected Countries. Haft Hesar J Environ Stud 2026; 15 (55) :63-74
URL:
http://hafthesar.iauh.ac.ir/article-1-2362-fa.html
1- گروه شهرسازی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران
چکیده: (12 مشاهده)
با رشد جمعیت جوان در شهرهای ایران و جهان و تشدید چالشهای اقتصادی، اجتماعی و فضایی در حوزه تأمین مسکن، توجه به برنامهریزیهای هدفمند برای این گروه جمعیتی اهمیتی دوچندان یافته است. بررسیهای انجامشده در منابع داخلی نشان میدهد که ساختار رایج تأمین مسکن در ایران اغلب مبتنی بر الگوی مالکیت فردی، وامهای مسکن و پروژههای انبوهسازی است، در حالی که سیاستهای متمرکز یا مستقل در سطح شهری برای پاسخگویی به نیازهای خاص جمعیت جوان، کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند. همچنین، شواهد حاصل از ادبیات پژوهشی حاکی از آن است که در حوزههایی نظیر برنامهریزی فضایی، تنوع الگوهای سکونتی و مشارکت نهادی (از جمله شهرداریها)، خلأهایی وجود دارد که میتواند تأثیر مستقیمی بر دسترسی جوانان به مسکن مناسب داشته باشد. در مقابل، برخی کشورهای توسعهیافته نظیر ایالات متحده، هلند و سوئد با استفاده از سیاستهای اجارهای ساختاریافته، نظامهای یارانهای و برنامهریزی اجتماعی- فضایی، توانستهاند به راهکارهایی متنوع و پایدار در حوزه تأمین مسکن جوانان دست یابند. همچنین در کشورهای در حال توسعهای چون نیجریه و مصر، هرچند سیاستی جامع در سطح ملی وجود ندارد، اما تجارب محدودی در سطح محلهای و پروژهای با رویکرد مشارکتی و هزینه پایین به اجرا درآمدهاند. این مقاله با هدف شناسایی و تحلیل شکافهای موجود در سیاستهای مسکن جوانان، از روش تحلیل تطبیقی کیفی بهره میگیرد. ابتدا با مرور منابع نظری و اسناد سیاستی، ده شاخص ترکیبی در ابعاد نهادی، فضایی، اجتماعی و اقتصادی استخراج و بهعنوان چارچوب تحلیلی تدوین شد. سپس دادههای ثانویه از شش کشور منتخب شامل ایران، ایالات متحده، هلند، سوئد، نیجریه و مصر گردآوری و بر اساس شاخصهای مشخصشده، مورد تحلیل تطبیقی قرار گرفتند. یافتهها نشان میدهد که کشورهایی با سیاستهای جوانمحور و ساختاریافته، الگوهای سکونتی متنوعتری ارائه دادهاند و از ابزارهای ارزیابی پایداری، نهادهای محلی فعال و مکانیابی خدماتی بهره گرفتهاند. در پایان، با استفاده از چارچوبهای علمی مانند مدل Daniell، پنج راهکار سیاستی برای ارتقای نظام مسکن جوانان در ایران ارائه میشود که میتواند در راستای افزایش تابآوری شهری و تحقق عدالت فضایی مؤثر باشد.
نوع مطالعه:
پژوهشي-مورد پژوهی |
موضوع مقاله:
شهرسازی-برنامه ریزی شهری دریافت: 1404/3/15 | ویرایش نهایی: 1405/3/14 | پذیرش: 1404/4/29 | انتشار: 1405/3/14 | انتشار الکترونیک: 1405/3/14