1- گروه معماری، دانشکده معماری وشهرسازی ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان(خوراسگان)، اصفهان، ایران.
چکیده: (9 مشاهده)
مدارس بهعنوان یکی از مهمترین نهادهای اجتماعی، علاوه بر نقش آموزشی، تأثیرات گستردهای بر رشد روانی، اجتماعی و تحصیلی دانشآموزان دارند. کیفیت محیط مدرسه، بهویژه ابعاد کالبدی و ذهنی آن، میتواند در شکلگیری خودپنداره تحصیلی، افزایش اعتماد بهنفس و بهبود نگرش فردی دانشآموزان نسبت به تواناییهای خود نقش اساسی ایفا کند. با توجه به اهمیت این موضوع، پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر کیفیت کالبدی و ذهنی محیط مدارس و زمینههای رفتاری حاصل از ادراک این کیفیت، بر خودپنداره تحصیلی دانشآموزان دختر انجام شده است. این مطالعه به روش کیفی و با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی صورت گرفت. جامعه آماری شامل دانشآموزان دختر پایه دوم متوسطه شهر اصفهان بود. نمونهگیری به صورت هدفمند انجام شد و ۱۵ نفر از دانشآموزانی که حداقل یک سال سابقه تحصیل در مدرسه فرزانگان ۱ اصفهان را داشتند و تمایل به مشارکت در مصاحبههای کیفی نشان دادند، انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها، مصاحبههای نیمهساختاریافته عمیق بود که با محوریت کیفیت محیط مدرسه، ادراک فضا، زمینههای رفتاری و تجربههای مرتبط با خودپنداره تحصیلی انجام شد. دادهها با استفاده از روش کلایزی و نرمافزار ATLAS.ti تحلیل گردید. یافتهها نشان داد که مؤلفههای کالبدی نظیر نور طبیعی، فضای سبز، چیدمان انعطافپذیر، زیبایی بصری و عناصر طبیعی موجود در محیط مدرسه، بهطور مستقیم در کاهش استرس، افزایش حس آرامش و انگیزش یادگیری دانشآموزان تأثیرگذار است. همچنین، کیفیت ذهنی فضا، شامل حس تعلق، خاطرهآفرینی، زیبایی محیط و خوانایی فضا، در افزایش اعتمادبهنفس، خودکارآمدی و نگرش مثبت نسبت به تواناییهای تحصیلی نقش دارد. نتایج همچنین نشان داد که زمینههای رفتاری مانند فضاهای مشارکتی، امکان تعامل گروهی و حمایتهای روانی، موجب ارتقای خودپنداره تحصیلی و افزایش مشارکت فعال در فرآیند یادگیری میشود. بر اساس این یافتهها، میتوان نتیجه گرفت که طراحی هوشمندانه و متناسب با نیازهای روانشناختی و اجتماعی دانشآموزان، تأثیر چشمگیری بر بهبود کیفیت آموزشی، تقویت خودپنداره تحصیلی و رشد همهجانبه دانشآموزان دارد.
نوع مطالعه:
پژوهشي-مورد پژوهی |
موضوع مقاله:
معماری دریافت: 1404/2/5 | پذیرش: 1404/9/16 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1405/5/24